در سلسله نشستهای هفته پژوهش و به مناسبت بزرگداشت هزار و پانصدمین سال ولادت پیامبر اسلام(ص) صورت پذیرفت؛
بررسی الگوی استقامت دینی در حکمرانی نبوی با تأکید بر نظریه قرآنی دولت ـ ملت
نشست علمی «الگوی استقامت دینی در حکمرانی نبوی» با ارائه دکتر کاظم مصباح، محقق رسمی پژوهشکده اسلام تمدنی، به واکاوی تفاوت استقامت دینی و بشری و نقد مبانی نظریه دولت ـ ملت مدرن پرداخت
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی پژوهشکده اسلام تمدنی، نشست علمی «الگوی استقامت دینی در حکمرانی نبوی با تأکید بر نظریه قرآنی دولت ـ ملت» با ارائه دکتر کاظم مصباح، محقق رسمی پژوهشکده اسلام تمدنی و پژوهشگر مطالعات قرآنی و با دبیری علمی دکتر مهدی قاسمی، در چارچوب سلسله نشستهای هفته پژوهش و به مناسبت بزرگداشت هزار و پانصدمین سال ولادت پیامبر گرامی اسلام(ص) برگزار شد.
در این نشست، الگوی حکمرانی نبوی بر پایه آموزههای قرآنی و نسبت آن با مفهوم استقامت دینی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. دکتر مصباح در آغاز سخنان خود با اشاره به تفاوت استقامت بشری و استقامت دینی گفت: استقامت بشری و دینی لزوماً در تعارض با یکدیگر نیستند و میتوانند همپوشانی داشته باشند؛ اما تفاوت اصلی آنها در منبع الهام، انگیزه نهایی و معیار ارزشگذاری نهفته است. به گفته وی، استقامت دینی از عمق، وسعت و ثبات بیشتری برخوردار است و غایت آن فراتر از دنیای مادی تعریف میشود.
وی در ادامه با تبیین تفاوت میان «حکومت» و «حکمرانی» تصریح کرد: حکومت به ساختار رسمی نهادها، قوانین و مقامات دارای اختیار قانونی اشاره دارد، در حالی که حکمرانی ناظر به فرآیند و شیوه اداره جامعه است. حکمرانی موفق نیازمند حکومت کارآمد است، اما به آن محدود نمیشود.
این پژوهشگر مطالعات قرآنی سپس به نقد نظریه دولت ـ ملت مدرن پرداخت و اظهار داشت: این نظریه که در قرن نوزدهم شکل گرفت، با خشونتهای داخلی، جنگهای خونین و ترجیح مرزهای جغرافیایی بر مرزهای فرهنگی و مذهبی همراه بوده و در عمل به پدیدههایی چون قومیتسازی، قومیتکشی و «دیگریسازی» انجامیده است. به باور وی، نشانههای فروپاشی این نظریه امروز آشکار شده و جوامع انسانی بیش از گذشته به سمت صلح جهانی و همزیستی حرکت میکنند.
دکتر مصباح در تبیین نظریه قرآنی دولت ـ ملت خاطرنشان کرد: خدامحوری، نفی قومیتسازی و قومیتکشی، حیاتبخشی به انسانها و آبادانی جوامع از مؤلفههای اساسی این نظریه است. این نگاه ریشه در تاریخ بشر دارد و بر مبنای تعارف، همزیستی مسالمتآمیز و کرامت انسانی شکل گرفته است.
وی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به مفهوم استقامت دینی در حکمرانی نبوی، آن را به معنای پایبندی به اصول و ارزشهای الهی، حفظ تعادل میان مصالح دنیوی و اخروی و مقاومت در برابر فشارها و انحرافها دانست و با استناد به آیه ۱۱۲ سوره هود، اصول حکمرانی نبوی را مبتنی بر حاکمیت الهی و توحیدمحوری، عدالت، مهرورزی با مردم، امانتداری و مسئولیتپذیری، مقاومت در برابر تطمیع و فشار، تقدم مصالح عمومی، پاسخگویی، شفافیت، مشورت و شورا برشمرد. وی همچنین بر نقش ویژه استقامت دینی در عرصه اقتصادی و ضرورت رعایت عدالت در این حوزه تأکید کرد.
این نشست بر ضرورت تلفیق استقامت دینی با حکمرانی مبتنی بر اصول قرآنی و نبوی تأکید داشت و نشان داد که دولت و ملت، هر دو از کنشگران اصلی حکمرانی اسلامی به شمار میروند و تحقق حکمرانی موفق، تنها در سایه پایبندی به ارزشهای الهی، عدالت و شفافیت در تمامی ابعاد امکانپذیر است.
بدون دیدگاه