با همکاری پژوهشکده اسلام تمدنی و مرکز آخوند خراسانی؛

نخستین روز از پنجمین کارگاه آموزشی فلسفه علم اصول برگزار گردید.

ارسال شده در تاریخ   ۲۱ بهمن ۱۳۹۷

به گزارش روابط عمومی پژوهشکده اسلام تمدنی، نخستین روز از پنجمین کارگاه آموزشی و پژوهشی«فلسفه علم اصول» با موضوع "روش های کشف ملاک "با حضور حجت الاسلام والمسلمین علی اکبریان مدیر گروه فلسفه و حقوق اسلامی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی برگزار گردید.  

حجت الاسلام و المسلمین علی اکبریان، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی که در نخستین روز از پنجمین کارگاه آموزشی پژوهشی فلسفه علم اصول گفت:به موضوع ملاکات احکام از دو منظر پرداخته می‌شود، گاهی از منظر فلسفه فقه و گاهی از نگاه علم اصول. در کارگاه حاضر بحث از ملاکات احکام یک بحث اصولی است. بسیاری از مباحث علم اصول و فلسفه علم اصول در هم تنیده است و باید ازهم تفکیک شود. در اصول فقه قدیمی شیعه، روش‌های کشف ملاک درعلم اصول بررسی می‌شد اما با هجمه اخباری‌ها و متهم کردن شیعه به سنی‌گری در اصول فقه این بحث به تدریج از اصول فقه شیعه حذف شد و پس از اخباری‌ها هم به آن پرداخته نشد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی و ورود فقه به مسائل جدید لازم شد دوباره به بحث ملاک‌ها، فلسفه‌ها و حکمت‌های احکام پرداخته شود. در حال حاضر نیر تک نگاره‌هایی در این زمینه داریم اما این موضوع به طور کامل وارد پیکره اصول فقه ما نشده است.
وی ادامه داد: ما مباحث خود تحت عنوان «روش‌های کشف ملاکات احکام» را در چهار قسمت پیگیری می‌کنیم.
قسمت اول: مفاهیم و کلیات؛ قسمت دوم، تأسیس اصل اولی، قسمت سوم: ادله لفظی کشف ملاکات احکام و قسمت چهارم: ادله غیر لفظی کشف ملاکات احکام
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی درادامه به تبیین سرفصلهای مذکور پرداخت و گفت: در بخش اول چون در هم تنیدگی برخی مفاهیم در دو حوزه مذکور باعث اشتباه در مباحث می‌شود ابتدا باید یک سری مفاهیم تعریف و تبیین شود تا از خلط مباحث جلوگیری شود. در بحث ما این مفاهیم یکی هستند هرچند که از نظر مفهوم با یکدیگر فرق می‌کنند: (ملاک، مناط) / (علت حکم، سبب حکم) / (فلسفه حکم، حکمت حکم) / (مقاصد شریعت، روح شریعت، مذاق شریعت)
وی در ادامه بخش اول پس از تبیین مفاهیم فوق در فضای بحث خود، دو مسئله دیگر تحت عنوان «تبعیت احکام از مصالح و مفاسد» و «جایگاه بحث از ملاکات احکام در اصول فقه» را تشریح کرد. 
 استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در قسمت دوم مباحث خود موضوع تأسیس اصل اولی را تبیین کرد و آن را در سه محور «اصل اولی در شک در علیت»، «اصل اولی در شک در علت و حکمت»، «اصل اولی در جواز استناد علت مشکوک به شارع» بررسی نمود.
مدیر گروه فلسفه فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در بخش سوم مباحث، منابع غیر لفظی کشف ملاکات احکام را تحت عناوین «شناخت ملاک از تعلیل‌های آیات و روایات»، «شناخت ملاک از ویژگی‌های علیت»، «شناخت ملاک از قرائن لفظی» و «مناسبت حکم و موضوع» ارائه و تببین کرد.
استاد علی اکبریان آخرین سرفصل از مباحث خود را تحت عنوان «منابع غیر لفظی کشف ملاکات احکام» معرفی کرد و در شمارش این منابع شش محور «عقل»، «حدس»، «روش سبر و تقسیم»، «استقراء»«تاریخ» و «علوم» را به طور اجمالی بررسی کرد.        

                                                                                        

    آخرین اخبار