«کرانه‌های اجتهاد»؛ گفتارهایی در موضوعات و مسائل فقهی و اصولی

ارسال شده در تاریخ   ۱۶ اسفند ۱۳۹۶

کتاب «کرانه‌های اجتهاد» که شامل گفتارهایی در موضوعات و مسائل فقهی و اصولی از سوی اساتید و نخبگان حوزه علمیه و دانشگاه است به همت اداره کل آموزش دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی تهیه و توسط مؤسسه بوستان کتاب چاپ و روانه بازار نشر شد.

به گزارش اجتهاد، مجموعۀ پیشِ ‌رو، دستاورد نشست‌‌های حلقۀ علمیِ افق و همایش‌‌های اختصاصی و مشترک گروه آموزشی فقه و مبانی اجتهاد در مرکز آموزشی آخوند خراسانی از سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۳ است.

این برونداد با توجه به منطق موضوعی در ۳۹ نوشتار فهرست شده است و جملگی سخنرانان در زمرۀ اساتید گرانمایه حوزۀ تخصصی فقه و اصول مشهد و قم هستند که به‌لحاظ محتوا در دو بخش کلی زیر به ارایۀ بحث و نظر پرداخته‌اند.

بخش اول: بنیادها و سبک‌ها؛ شامل ۲۰ گفتار دربارۀ نظریه‌های جدید در دانش اصول؛ آموزش و پژوهش اجتهادگرا و مبانی اجتهاد است:

۱- فقه و اصول در گذر زمان، آیت‌الله جعفر سبحانی

۲- نظریات جدید آیت‌‌الله سیستانی در علم اصول، آیت‌الله مهدی مروارید

۳- دانش‌های زبانی و علم اصول، حجت‌الاسلام والمسلمین علی رحمانی

۴- مبانی کلامی «صفات و افعال الهی» و نقش آن در اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین علی رضایی تهرانی

۵- نقد و بررسی نظریه حق‌الطاعه شهید صدر(ره)، حجت‌الاسلام والمسلمین رضا اسلامی

۶- فقه و اصول تفریعی و ولایی، آیت‌الله سید احمد مددی

۷- بررسی ولایت پیامبر و اهل‌بیت(علیهم‌السلام) حجت‌الاسلام والمسلمین علی رحمانی

۸- مدخلی بر مطالعات فقه و قرآن، استاد حسن حکیم‌باشی

۹- ساختار هندسی سوره‌های قرآن و تأثیر آن در استنباط فقهی، حجت‌الاسلام والمسلمین محمد خامه‌‌گر

۱۰- نیازمندی به علم رجال در استنباط فقهی، آیت‌الله محمدمهدی موسوی خلخالی

۱۱- سبک‌شناسی رجالیِ آیت‌الله بروجردی، آیت‌الله محمد واعظ‌زاده خراسانی(ره)

۱۲- نقد مضمون در حدیث پژوهیِ فقهی، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالهادی مسعودی

۱۳- تقطیع روایات و تأثیر آن در استنباط فقهی، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین نوری

۱۴- اعتبار و کارکرد روایات در تفسیر آیاتُ الاحکام با تأکید بر دیدگاه علامه طباطبایی، حجج‌اسلام: دکتر محمدتقی دیاری، دکتر سید رضا مؤدب و دکتر مجید معارف

۱۵- ویژگی‌های علمی حوزه‌های نجف، سامرا و قم، آیت‌الله محمد واعظ‌زاده خراسانی(ره)

۱۶- اجتهاد در اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین ابوالقاسم علیدوست

۱۷- گفتمان «اخباریان و اخباری‌گری»، حجج‌اسلام آقایان: محسن جهانگیری، امیرغنوی و علی زرین

۱۸- بررسی شخصیت فقهی و اصولی امام خمینی(ه)، آیت‌الله مصطفی اشرفی شاهرودی

۱۹- سبک علمی و تعلیمی مرحوم آیت‌الله میرزاعلی فلسفی، حجج‌اسلام: سید محمدرضا ایازی، حسین گرایلی، محمد مروارید، محمدحسن ربانی بیرجندی

۲۰- سبک علمی و تعلیمی مرحوم آیت‌الله العظمی میرزاجواد تبریزی(ره)، حجج‌اسلام: سیدحسن تبادکانی، علی رضایی تهرانی، علی نهاوندی، سیدجعفر طباطبایی، حمید درایتی و محمد مروارید

بخش دوم: رویکردها و رهاوردها؛ شامل ۱۹ گفتار دربارۀ اجتهاد و مسائل نوپدید است:

۱ حوزه علمیه و رویکردهای جدید در مطالعات اسلامی، حجت‌الاسلام والمسلمین احمد واعظی، پروفسور مهدی محقق

۲- فقه مقارن، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احمد مبلغی، آیت‌الله محمد واعظ‌زاده خراسانی

۳- گفتمان فقه سیاسی، آیت‌الله عمید زنجانی، آیت‌الله سید محمدمهدی موسوی خلخالی، دکتر سیدعباس صالحی

۴- رویکرد اجتماعی در فقه، آیت‌الله محسن اراکی

۵- فقه در عینیت جامعه، آیت‌الله جعفر سبحانی

۶- نسبت سنجیِ عرف و استنباط فقهی، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احمد مبلغی و دکتر حسین صابری

۷- فقه زنان، حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی مهریزی

۸- بررسی مناسبات فقه و رسانه، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر حسین ناصری مقدم و دکتر سید مجید امامی

۹- درآمدی بر فقه و مناسبات ملی، استاد غلامرضا جلالی

۱۰- درآمدی بر نقش مطالعات تاریخی در استنباط فقهی، حجت‌الاسلام والمسلمین مجتبی الهی خراسانی

۱۱- فقه در سپر تمدن، حجت‌الاسلام والمسلمین مجتبی الهی خراسانی

۱۲- مبانی فقه مستحدثات، حجت‌الاسلام والمسلمین رضا اسلامی، آیت‌الله مصطفی اشرفی شاهرودی

۱۳- موضوع شناسی و مسئله‌یابی در معماری اسلامی، مهندس محمدهادی عرفان

۱۴- فقه ایدز، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احمد مبلغی و آقایان: نوبهار، سرهنگ حمیدی‌فر، دکتر حاجی‌پور

۱۵- توقیت شرعی و چالش‌های فقهی اجتماعی، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر علیرضا موحدنژاد

۱۶- مقالات فقهی و بحران کیفیت، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احمد مبلغی

۱۷- بایسته‌ها و کاستی‌های حضور در درس خارج، حجت‌الاسلام والمسلمین علی رضایی تهرانی

۱۸- حوزه‌های شیعی و روحانیت در گذر زمان، آیت‌الله سید احمد مددی

۱۹- نشر اندیشه شیعی در حوزه‌های علمیه قم، نجف و لندن، آیت‌الله محسن اراکی

لازم به یادآوری است گفتارهای مندرج در «کرانه‌های اجتهاد» در چهار گام فراوری شده است. در گام اول این نشست­ها از میان بانک صوتی گروه آموزشی فقه و مبانی اجتهاد، توسط جناب آقای دکتر مهدی قاسمی(کارشناس محترم اداره پژوهش)، اعتبار سنجی و اولویت دهی شد و پس از آن پیاده‌سازی و از حالت گفتاری به نوشتاری نزدیک گردید. این گفتارها در گام بعدی توسط حجج الاسلام آقایان علی رحمانی و علی شفیعی ارزیابی علمی شد. سپس در گام سوم، مستندات و منابع برای غنا و اعتباربخشی، توسط نخبگان دورۀ آموزشی فقه مقارن استخراج و در پایان تلخیص گردید.